مقایسه جایگاه بین‌المللی ایران در شاخص‌های اقتصادی

۳ خرداد ۱۳۹۹ ۱۱:۰۶
مقایسه جایگاه بین‌المللی ایران در شاخص‌های اقتصادی
در این گزارش تلاش شده تا با بررسی 22 شاخص منتخبِ بیانگر وضعیت اقتصادی کشور و مقایسه آنها با سایر اقتصادهای جهان، جایگاه ایران در این شاخص‌ها و تغییرات آن در طول زمان بررسی شود.

به گزارش پژوهشکده امور اقتصادی، رتبه‌بندی کشورها از منظر شاخص‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و ... به منظور یافتن تصویری شفاف از جایگاه آن‌ها در فضای جهانی، موضوعی است که سازمان‌های بین‌المللی به آن توجه دارند. در این بین هر سازمان یک یا چند بعد را مورد بررسی قرار داده و بر اساس آن شاخصی را معرفی می‌نماید. علاوه بر این شاخص‌ها که عمدتاً ماهیتی ترکیبی دارند، برخی از متغیرهای اقتصاد کلان نیز وجود دارند که می‌توانند وضعیت اقتصادی کشورها را نشان دهند. با بررسی ماهیت متغیرهای کلان می‌توان آنها را در دو دسته کلی تقسیم بندی نمود:[1]

·           شاخص‌های هدف: شاخص­هایی هستند که نتیجه تغییر سایر شاخص‌ها بوده و نمایان‌کننده تغییرات و دستاوردها در حوزه اقتصاد هستند. این شاخص‌ها منعکس‌کننده نتایج نهایی سیاست‌های اتخاذ شده بوده و دستیابی به اهداف توسعه اقتصادی را رصد می‌کنند. از جمله این شاخص‌ها می‌توان به نرخ تورم، نرخ بیکاری، نرخ اشتغال، درآمد سرانه و شاخص توسعه انسانی اشاره نمود.

·           شاخص‌های هدایت‌کننده (ساختاری): شاخص­هایی هستند که معمولاً به عنوان شاخص‌های هدف مدنظر نبوده و آثار و نتایج تغییر آنها با وقفه‌ای در سایر شاخص‌ها (شاخص‌های هدف) نمایان می‌گردد و بنابراین می‌توانند برای پیش‌بینی روند آینده استفاده شوند. از جمله این شاخص‌ها می‌توان به نرخ رشد جمعیت یا نرخ مشارکت اشاره نمود. به عنوان مثال کاهش نرخ رشد جمعیت می‌تواند باعث کاهش نیروی کار در آینده و در نتیجه کاهش رشد تولید اقتصاد در زمان آتی شود.

شایان ذکر است که شاخص‌های ترکیبی بین‌المللی، با توجه به آنکه از ابعاد مختلف شکل گرفته‌اند، به سادگی در زمره این گروه‌بندی قرار نمی‌گیرند به خصوص آنکه تقسیم‌بندی مزبور لزوماً واحد نیست.

در مطالعه پیش رو تلاش شده تا با بررسی 22 شاخص منتخبِ بیانگر وضعیت اقتصادی کشور و مقایسه آنها با سایر اقتصادهای جهان، جایگاه ایران در این شاخص‌ها و تغییرات آن در طول زمان بررسی شود. به منظور بررسی وضعیت گذشته و حال ایران سعی شده است تا مقدار هر کدام از شاخص­ها حداقل طی دوره ده ساله منتهی به سال 2020 مورد بررسی قرار گیرد تا در این بین روند رو به رشد یا رو به نزول ایران در هر شاخص نیز علاوه بر وضعیت کنونی معین گردد. در خصوص برخی از شاخص­های کلان اقتصاد سعی شده تا علاوه بر دوره ده ساله، مقدار شاخص برای دو مقطع 1990 و 2000 نیز ارائه گردد تا وضعیت گذشته دقیق­تر تببین شود، لیکن در خصوص برخی از شاخص­های بین‌المللی اطلاعات شاخص برای تمامی سال­ها وجود نداشت و صرفاً اطلاعاتی که توسط سازمان منتشرکننده شاخص ارائه شده، در این گزارش منعکس گردیده است.

متن کامل گزارش را می‌توانید در فایل پیوست مطالعه فرمایید

 

تاریخ انتشار: خردادماه 1399


 

نظرات بینندگان

نام را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید